أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
66
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
است كه از آنجا به سمت محلهء حجر رفته ، خانهء ابن علقمه و خانههاى ديگرى از آلعدى از ثقيف در آنجا قرار داشته است . از آنجا كه بگذريم به خيابان عمومى در قشاشيه « 1 » مىرسيم كه به سمت بالاى مكه مىرود . در آنجا برابر ما بازارى است كه به آن سوقُ الفاكهه - بازار ميوه - گفته مىشود و بعد از آن سوق الرطب است ، يعنى بازار خرما . سپس محلهاى است كه به بنىعامر اختصاص دارد . در سوقُ الليل ما به خانهاى مىرسيم كه به دارُ مال اللَّه شهرت دارد و در آنجا به بيماران رسيدگى شده ، آنان اطعام مىشوند . نزديك آن خانه ، شعبِ ابى يوسف است كه ما امروز آن را به نام شِعب على مىناميم . خانههاى عبدالمطلب بن هاشم و خانههاى ديگرى از ابوطالب و خانهاى هم متعلق به عباس در آنجا قرار داشت . از آنجا ، اگر مستقيم به خيابان عمومى برويم خانهء عاص را در دهانهء ورودى شعب بنى عامر ملاحظه مىكنيم . در اين شعب ، خانههايى متعلق به بنىبكر و نيز بنى عبد المطلب بوده است . ادامهء اين مسير در خيابان عمومى ، ما را به سدّ آل عبدالله مىرساند كه با كمك آن جلوى سيل در وادى ابراهيم گرفته مىشده و به آن رَدْم ادنى گفته مىشده است . چاروادارها در آنجا توقف مىكردند . از آنجا كه بگذريم بازار قصابها را در سمت راست در شعب ابى دب ملاحظه مىكنيم . پس از آن قبرستان است كه بعد از محلهء شعب عامر قرار دارد ، نيز باغهايى كه پس از آن ما را به مسجد جن مىرساند . در ادامه ، ثنيّهء حجون قرار دارد ، با باغهاى ديگرى كه به شعب صفى مىرسد و اين جايى است كه ما امروزه آن را معابده مىناميم « 2 » و خانههايى از بنى كنانه و آل عُقْبة بن ابى مُعَيط و نيز خانههايى متعلق به ربيعه از بنى عبد شمس در آنجا بوده است . اگر خط ديگرى از باب بنى شيبه به سمت شمال شرقى در مسعى ادامه دهيم ، ابتدا با خانههاى بنى عدى ، حدّ فاصل ميان باب بنى شيبه و رواق باب السلام روبهرو خواهيم شد . در مسعى ، يك ورودى وجود داشت كه به آن خزاميه گفته مىشد و در آنجا جايى
--> ( 1 ) . شايد قشاشيه منسوب به شيخ قشاشى بايد كه در حوالى قرن يازدهم در مكه مىزيست . در اين باره در جاى خودضمن حوادث دوران شريف احمد بن عبد المطلب در دوران تسلط عثمانىها ، شرحى خواهد آمد . ( 2 ) . صفى السباب : صخره يا پشتهاى در معابده كه از سمت طلوع خورشيد بر خرمانيه اشراف دارد .